Podsumowanie 2025 roku w Muzeum Narodowym w Krakowie
Frekwencja
Muzeum Narodowe w Krakowie zanotowało kolejny rekord frekwencyjny. W 2025 roku odwiedziło nas 2 224 936 osób. To o ponad 400 tys. gości więcej niż w roku 2024.
Niewątpliwym sukcesem była wystawa „Chełmoński”, którą zobaczyło blisko 125 tysięcy zwiedzających. Krakowska ekspozycja prezentowana w Gmachu Głównym od 8 sierpnia do 30 listopada wieńczyła serię trzech wystaw monograficznych poświęconych twórczości Józefa Chełmońskiego. Dwie wcześniejsze odsłony miały miejsce w Muzeum Narodowym w Warszawie oraz w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Ogromnym zainteresowaniem cieszyła się również wystawa „Czwórka – o konserwacji i badaniach obrazu Józefa Chełmońskiego” prezentowana w Sukiennicach. Ekspozycja poświęcona jednemu, ale jakże wyjątkowemu dziełu Józefa Chełmońskiego przyciągnęła ponad 51 tysięcy widzów.
W ciągu minionego roku nasi zwiedzający mogli zobaczyć 26 wystaw i pokazów czasowych. Największymi i najważniejszymi wydarzeniami tego roku były wystawy:
- „Chełmoński” (123 916)
- „Czwórka – o konserwacji i badaniach obrazu Józefa Chełmońskiego” (51 408)
- „Utamaro” (30 093)
- „Boznańska” (24 634)
- Pod koniec roku otworzyliśmy w Gmachu Głównym MNK wystawę stałą - Galerię Sztuki Europejskiej.
Najchętniej odwiedzanymi oddziałami były:
- MNK Muzeum Czartoryskich (1 170 074)
- MNK Gmach Główny (491 928)
- MNK Sukiennice (196 639)
Muzeum Narodowe w Krakowie ambasadorem sztuki polskiej w świecie
Zorganizowaliśmy dwie spektakularne wystawy z kolekcji MNK za granicą. W Narodowym Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Kioto można było oglądać wystawę „Młoda Polska. Sztuka polska 1890–1918”. Po raz pierwszy w Kraju Kwitnącej Wiśni zostały zaprezentowane najcenniejsze dzieła sztuki polskiej z przełomu XIX i XX wieku, które stanowią dziś kanon naszej kultury narodowej.
Natomiast portrety wielkiego polskiego artysty, Stanisława Wyspiańskiego, po raz pierwszy zawitały do Wielkiej Brytanii na wystawę czasową w National Portrait Gallery.
Remont Biblioteki Książąt Czartoryskich
Projekt rozbudowy i modernizacji Biblioteki Książąt Czartoryskich to niezwykle ważne przedsięwzięcie dla naszego muzeum. Dzięki dofinansowaniu z Programu Operacyjnego Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko na lata 2021–2027 (FEnIKS) powstanie nowoczesne centrum nauki i kultury.
Realizacja projektu „Biblioteka Książąt Czartoryskich – rozbudowa i przebudowa oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie” trwa od marca 2024 r. W tym czasie zrealizowaliśmy m.in. dyslokację zbiorów – wszystkie obiekty z Biblioteki Książąt Czartoryskich zostały przeniesione do innych oddziałów MNK i na Zamek w Spytkowicach. W Pracowni Konserwacji Papieru i Skóry trwają prace konserwatorskie przy wybranej grupie obiektów zabytkowych. Wykonujemy digitalizację obiektów, które na bieżąco udostępniane są w bibliotece cyfrowej MNK. Zakupiono specjalistyczny sprzęt badawczy do działań prewencyjnych. Zrealizowaliśmy też cykl 16 warsztatów przyrodniczo-ekologicznych pt. „Motyle i badyle. Warsztaty przyrodnicze dla dzieci”. Prowadzimy bieżące działania informacyjno-promocyjne, a nasi pracownicy rozpoczęli szkolenia przewidziane w projekcie. Trwają prace budowlane, które realizuje główny wykonawca robót budowlanych firma RE-Bau Spółka z o.o.
Charakterystyka zbiorów i polityka zakupów
W minionym roku muzeum pozyskało 2 372 obiekty.
Muzeum Narodowe w Krakowie konsekwentnie buduje kolekcję sztuki współczesnej zwracając uwagę na jej najciekawsze zjawiska i wybierając prace artystów będących wyrazistymi reprezentantami swoich czasów. Do zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie dołączyły dzieła artystów, których prace są istotnym głosem w dyskursie pokoleniowych przemian: instalacja rzeźbiarska „Schody” Moniki Sosnowskiej i dyptyk fotograficzny „Solidarność” Piotra Uklańskiego. Oboje należą do kanonu współczesnej sztuki polskiej i są uznani poza granicami naszego kraju.
Do najciekawszych nabytków 2025 r. należy również Kinkiet witrażowy proj. Bolesława Książka, z lat 70. XX w. Obiekt wykonany został z kawałków szkła różnego pochodzenia - można wyróżnić tam zarówno szkło ząbkowickie, łysogórskie, ręcznie wykonywane szkło artystyczne, jak i kawałki popularnych kiedyś szyb kolorowych. Cała kompozycja umocowana jest w żeliwnej, ręcznie kutej ramie z ornamentami. Zakupiony do kolekcji MNK obiekt jest bez wątpienia rzadkim przykładem prac Książka, w których projektant zastosował szkło jako materiał dominujący w kompozycji, co dodatkowo zwiększa jego wartość kolekcjonerską.
Prawdziwą sensacją jest obraz autorstwa Józefa Mehoffera, „Powstanie warszawskie”.
Dzieło to, przekazane Muzeum Narodowemu w Krakowie w depozyt przez Beskidzkie Muzeum Rozproszone Diecezji Bielsko-Żywieckiej (Beskidzkie MuRo) to obraz ważny i udokumentowany źródłowo. Ma on formę tryptyku – z centralnym wyobrażeniem walk powstańczych na Starym Mieście i dwoma, dopełniającymi go scenami alegoryczno-symbolicznymi. Artysta namalował go w swym domu na ulicy Krupniczej, pod wpływem relacji uczestników Powstania, zapewne pod koniec 1944 lub w 1945 roku.
Dzieło cechuje bardzo dobry poziom artystyczny, to jedna z nielicznych znanych, rozbudowanych kompozycji olejnych późnej fazy twórczości Mehoffera, słabo reprezentowanej w zbiorach państwowych. Fakt powstania tryptyku "Powstanie warszawskie" został opisany we wspomnieniach przez żonę Józefa Mehoffera, Jadwigę z Janakowskich, jednak jego dalsze losy i lokalizacja nie były znane.
Obecnie, dzięki życzliwości Deponenta, Beskidzkiego MuRo, mamy możliwość eksponowania tego dzieła – odszukanego i zidentyfikowanego po ponad osiemdziesięciu latach – w miejscu w którym powstał, w domu Artysty, obecnie w Domu Józefa Mehoffera – oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie.
Wydawnictwo
W 2025 roku nakładem Wydawnictwa Muzeum Narodowego w Krakowie ukazało się kilkanaście publikacji książkowych (w tym dwie koedycje). Są wśród nich m.in. katalogi (Sinibaldo Scorza. Rysunki z kolekcji Książąt Czartoryskich w Muzeum Narodowym w Krakowie, Aleksander Kotsis. Katalog dzieł zebranych), przewodniki do wystaw czasowych (Chełmoński) oraz galerii stałych (np. Galeria Sztuki Europejskiej), broszury (np. Lwowianki, Janusz Tarabuła. Pamięć), a także kolejny – XIX tom czasopisma naukowego „Notae Numismaticae – Zapiski Numizmatyczne” i ostatni już tom – XI „Katalogu Widoków Krakowa” (pt. Ikonografia Śródmieścia Krakowa. Aneks do tomów 1–10).
Łączny nakład wydanych publikacji to ponad 10,5 tysiąca egzemplarzy.
Działalność konserwatorska
W 2025 roku konserwacji poddano łącznie 22 1551 obiektów.
Najważniejszymi projektami konserwatorskimi w minionym roku było przygotowanie obiektów do stałej wystawy – Galerii Sztuki Europejskiej w Gmachu Głównym – 22 obiekty poddano pełnej konserwacji wraz z badaniami technologicznymi.
Równie ważnym zadaniem jest konserwacja zespołu rękopisów przygotowywanych w ramach projektu „Biblioteka Książąt Czartoryskich – rozbudowa i przebudowa oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie”. W 2025 roku realizowano działania prewencyjno-konserwatorskie i zabezpieczające obiekty. Poddano konserwacji 17 obiektów, są wśród nich dokumenty królewskie, papieskie, korespondencja założycieli Biblioteki Adama Kazimierza Czartoryskiego i jego żony Izabeli oraz innych przedstawicieli rodu Czartoryskich. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027, PRIORYTET VII: Kultura, Obszar 1: Rozwój infrastruktury kultury (zabytkowej i niezabytkowej).
Wystawa „Czwórka – o konserwacji i badaniach obrazu Józefa Chełmońskiego” prezentowana była w Sukiennicach równolegle z monograficzną wystawą prac artysty w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Krakowie. Ekspozycja odkrywała tajniki procesu konserwacji i wyniki badań nad obrazem.
Na zakończenie projektu wystawienniczo - badawczego zorganizowaliśmy konferencję „Józef Chełmoński. Nowe perspektywy badawcze”. W Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach zaprezentowano 20 referatów, których wysłuchało 120 uczestników.
Kontynuowaliśmy prace nad projektem ODOTHEKA – pierwszą na świecie Biblioteką Zapachów Obiektów Zabytkowych. Projekt polsko-słoweński realizowany jest przez Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, we współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowie, Uniwersytetem w Lublanie oraz Muzeum Narodowym Słowenii. Przebadano i odtworzono zapach 5 obiektów. O efektach pracy opowiemy już na początku lutego.
Edukacja
Rok 2025 w MNK obfitował w wydarzenia kulturalne i edukacyjne. Około 55 tys. osób wzięło udział w warsztatach, lekcjach muzealnych, oprowadzaniach, grach muzealnych i szkoleniach.
Na szczególne wyróżnienie zasługują programy edukacyjne towarzyszące wystawom czasowym „Chełmoński” i „Boznańska”. Tylko w ich ramach przeprowadzono 317 oprowadzań i lekcji na zamówienie, w których uczestniczyło 7 237 osób. Dużą popularnością cieszyły się także wyjątkowe warsztaty „Motyle i Badyle”, realizowane we współpracy z Instytutem Ochrony Przyrody w ramach projektu „Biblioteka Książąt Czartoryskich – rozbudowa i przebudowa oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie”.
W duchu partycypacyjnym powstała otwarta przestrzeń dla młodzieży Altana, wyróżniona certyfikatem „Miejsce Przyjazne Rodzinom z Dziećmi”. We współpracy z nauczycielami i młodzieżą przygotowaliśmy także pięć scenariuszy lekcji samoobsługowych, dostępnych pod nazwą „uŻyj Muzeum” w MNK od listopada 2025 r.
Aby szerzej zaprezentować ofertę edukacyjną kadrze pedagogicznej, zorganizowaliśmy dedykowaną konferencję poświęconą m.in. sprawczości młodych ludzi, zdrowiu psychicznemu oraz kondycji współczesnej młodzieży.
Misja społecznej odpowiedzialności w MNK
Kontynuowaliśmy wdrażanie Misji „Muzeum, ludzie, przyszłość”, która wyznacza kierunek zrównoważonego rozwoju dla naszej instytucji.
Wraz z Fundacją Avalon, przygotowaliśmy wystawę „Epoka (nie)dostępności" jako część większej kampanii społecznej „Epoka Dostępności”. Celem ekspozycji, którą można było oglądać w Gmachu Głównym MNK było zwrócenie uwagi na przeszkody, które w XXI wieku nie powinny już istnieć – zarówno te fizyczne, jak i społeczne czy systemowe, wpływające na życie milionów osób z niepełnosprawnościami w Polsce. Po sukcesie tej wyjątkowej wystawy w naszym muzeum, ekspozycja ruszyła w drogę po Polsce. Wystawiana była w Młynach Rothera w Bydgoszczy i Galerii Sztuki Współczesnej „Winda” w Kieleckim Centrum Kultury.
Akcja WikiChełmoński była częścią współpracy Stowarzyszenia Wikimedia Polska z Muzeum Narodowym w Poznaniu oraz MNK. Projekt WikiChełmoński powstał z inicjatywy Muzeum Narodowego w Krakowie, inspirowany sukcesem akcji WikiMatejko realizowanej w ramach współpracy GLAM-Wiki w poprzednim roku. Najważniejszą innowacją, wprowadzoną w ramach projektu, było przygotowanie wyboru artykułów w Wiki, które dzięki kodom QR stały się wielojęzycznym uzupełnieniem przewodnika po przestrzeni wystawy w Krakowie. Efektem projektu była znaczna rozbudowa materiałów w Wikipedii, związanych z dziełami Józefa Chełmońskiego (napisano lub rozbudowano 52 artykuły: nowe: 32, rozbudowane i poprawione artykuły: 22, przetłumaczone artykuły: 9, artykuły z nowymi tekstami alternatywnymi: 64, edycje w Wikidanych: 367, liczne edycje w Wikimedia Commons).
Wikirezydencja w Bibliotece Czartoryskich to wieloletnia kampania informacyjna, polegająca na uzupełnianiu Wikipedii i jej projektów siostrzanych o artykuły, transkrypcje i reprodukcje ważnych dla historii Polski dokumentów, zgromadzonych w zbiorach Biblioteki. W Roku 2025 duży nacisk położony został na tłumaczenie artykułów na języki obce: oprócz angielskiego - włoski, francuski, hiszpański i niemiecki.
Nagrody i wyróżnienia
Wydarzenie Muzealne Roku „Sybilla” w kategorii „Projekty naukowo-badawcze” dla projektu 4 x nowoczesność. Projekt był efektem kilkuletniego programu badawczego poświęconego historii nowoczesności w Polsce. Autorzy projektu przyjrzeli się czterem kluczowym momentom XX wieku – od polskich stylów narodowych z początku stulecia, przez modernizm międzywojenny, po PRL oraz czasy transformacji po roku 1989. W ramach projektu powstały cztery ekspozycje, konferencje naukowe, publikacje, a także rozbudowane działania edukacyjne i popularyzatorskie. Zależało nam na tym, by pokazać polską nowoczesność jako zjawisko złożone, nieoczywiste, pełne napięć – ale też fascynujące i nadal aktualne.
Zostaliśmy nagrodzeni w konkursie „Dobry wzór” organizowanym przez Instytut Wzornictwa Przemysłowego - Institute of Industrial Design. Otrzymaliśmy nagrodę „Ikona 2025” w kategorii: „Wzornictwo rozwój i promocja” za wystawę „Transformacje. 4 x Nowoczesność”.
Iwona Parzyńska, pełnomocniczka dyrektora ds. osób z niepełnosprawnościami w MNK otrzymała nagrodę „HERKULES” dla Osobowości Roku 2024. Jury konkursu „Kraków bez barier” doceniło jej wyjątkową wrażliwość społeczną, nieustającą energię i niezachwianą determinację w działaniach na rzecz rozwoju dostępności i inkluzywności. Konkurs „Kraków bez barier” to przedsięwzięcie promujące osoby, instytucje i firmy, które podejmują działania mające na celu ułatwianie funkcjonowania osobom z niepełnosprawnościami. Iwona Parzyńska otrzymała także wyróżnienie w prestiżowym konkursie „Lider Dostępności”, organizowanym przez Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji oraz Towarzystwo Urbanistów Polskich. Konkurs organizowany jest pod Honorowym Patronatem Prezydenta RP.
„Słoneczniki 2025” - Muzeum Narodowe w Krakowie zostało uhonorowane Nagrodą Rodziców za warsztaty „Motyle i badyle” w kategorii Przyroda. Warsztaty przyrodnicze dla dzieci były prowadzone zarówno w galeriach MNK, jak i w otoczeniu zieleni. Dzieci doświadczały wzajemnego przenikania się natury i sztuki. Zajęcia poruszały m.in. zagadnienia związane z ekologią i edukacja klimatyczną, dzięki czemu inspirowały do odpowiedzialnego podejścia do środowiska. Zajęcia realizowane w ramach projektu: „Biblioteka Książąt Czartoryskich – rozbudowa i przebudowa oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie”. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027, PRIORYTET VII: Kultura, Obszar 1: Rozwój infrastruktury kultury (zabytkowej i niezabytkowej).
Kampania społeczna „Epoka (Nie)dostępności” otrzymała od Klubu Twórców Reklamy „Brązowy Miecz” w kategorii Communications for Good/Partnership. Był to ogólnopolski projekt zrealizowany we współpracy Muzeum Narodowego w Krakowie, Fundacji Avalon oraz Agencji Nie Do Ogarnięcia. Konkurs KTR wyróżnia inicjatywy komunikacyjne przełamujące schematy, a kampania zwracała uwagę na konieczność tworzenia świata dostępnego dla wszystkich.
Wyróżnienie „Miejsce Przyjazne Rodzinom z Dziećmi” - Gmach Główny i Muzeum Książąt Czartoryskich - w kategorii „Kultura, sport i rekreacja”.
Marka Radia Kraków dla wystawy „Lwowianki”. Jurorzy docenili ekspozycję, „która w oryginalny sposób mówi o sztuce naszej części Europy, pokazując prace nieoczywiste, ze wskazaniem na sztukę tworzoną przez kobiety. To z pewnością jedna z najciekawszych krakowskich ekspozycji mijającego roku”.
Współpraca z mediami
Liczba publikacji: 15,5 tys.
Łączny zasięg: 203,6 mln
Łączny ekwiwalent: 100,6 mln
Social media - zasięg
Facebook: 5 516 426
Instagram: 494 198
Strona internetowa
4 570 372 odsłon
1 044 821 użytkowników
Muzeum Narodowe w Krakowie w 2026 roku
Prof. dr hab. Andrzej Szczerski został powołany na stanowisko dyrektora Muzeum Narodowego w Krakowie. Kadencja Dyrektora rozpoczęła się 1 listopada 2025 roku i potrwa pięć lat.
Plany działalności Muzeum Narodowego w Krakowie (MNK) na lata 2025-2030 zakładają funkcjonowanie instytucji kultury z jednej strony prezentującej kanon historii sztuki, z drugiej otwartej na eksperyment i nowatorskie formy działalności, prowadzone z zachowaniem dbałości o najwyższe standardy merytoryczne, odpowiadające na przemiany współczesnego muzealnictwa. MNK kontynuować będzie działania na rzecz muzeum w pełni dostępnego, opartego na współpracy z otoczeniem i działającego według zasad równoważonego rozwoju.
Wyjątkowe jubileusze w MNK
Rok 2026 decyzją Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej został ogłoszony Rokiem Józefa Czapskiego – wybitnego polskiego intelektualisty, pisarza, malarza i krytyka. W ramach obchodów planujemy wydarzenia, spotkania i jubileuszową wystawę w Gmachu Głównym poświęconą twórczości artysty. Rok Czapskiego to nie jedyna okazja do świętowania w MNK Czapscy. W bieżącym roku obchodzimy m.in. 10-lecie otwarcia oddziału. W Pałacu Czapskich zorganizowane zostaną dwie wystawy czasowe poświęcone kolekcjonerom, darczyńcom oraz obiektom ze zbiorów Emeryka Hutten-Czpaskiego.
W 2026 roku przypada 50. rocznica utworzenia oddziału MNK Muzeum Karola Szymanowskiego w willi Atma w Zakopanem. W ramach obchodów tej rocznicy w oddziale MNK Szymanowski planowany jest koncert jubileuszowy oraz II odsłona wystawy „Przy fortepianie”.
Plany inwestycyjne
W najbliższych latach Muzeum Narodowe w Krakowie mierzyć się będzie z nowymi wyzwaniami inwestycyjnymi. Najważniejszy jest remont i przebudowa Gmachu Głównego MNK, która pozwoli nie tylko poprawić warunki pracy oraz uzyskać nowe przestrzenie wystawiennicze, magazynowe i konserwatorskie, ale także poszerzyć działalność w oparciu o nowe sale edukacyjne, bibliotekę oraz część administracyjną. Wśród pozostałych inwestycji planowanych na lata 2025-2030 należy wskazać zakończenie remontu Biblioteki Książąt Czartoryskich, rozpoczętego w 2024 roku. Kontynuowane będę także dalsze działania na rzecz powstania nowych oddziałów Muzeum w Domu im. Józefa Piłsudskiego, poświęconego Legionom Polskim oraz w dawnym hotelu Cracovia, poświęconego architekturze i designowi. Muzeum rozpoczęło starania o pozyskanie środków na modernizację Domu Józefa Mehoffera, gdzie mają zostać wprowadzone nowe standardy dostępności, ochrony konserwatorskiej ekspozycji, a także pawilon edukacyjny i promocyjny.
Wystawy i pokazy planowane w 2026 roku
Program wystawienniczy Muzeum Narodowego w Krakowie na najbliższe lata obejmuje szereg wystaw monograficznych i problemowych, skoncentrowanych na historii sztuki polskiej, a także wystawy zagraniczne, ze szczególnym uwzględnieniem sztuki środkowoeuropejskiej oraz krajów, z którymi łączą Polskę związki historyczne i kulturalne.
Młodopolska Grupa Pięciu. Zapomniani buntownicy
13.02–05.07.2026 r.
MNK Gmach Główny
Wystawa krakowskiej Grupy Pięciu jest pierwszą w historii muzealnictwa ekspozycją poświęconą działalności istniejącego niespełna dwa i pół roku (październik 1905 – luty 1908) młodopolskiego ugrupowania od czasu wspólnych inicjatyw jego członków na początku XX wieku. Tę niemal całkowicie zapomnianą dzisiaj grupę tworzyli: Leopold Gottlieb, Witold Wojtkiewicz, Wlastimil Hofman, Mieczysław Jakimowicz i Jan Rembowski.
Młodzi twórcy, u progu karier artystycznych, starali się zmienić oblicze zastanej sztuki, kierując swoje zainteresowania poza narzuconą sztuce polskiej tego okresu misję posłannictwa narodowego, patriotycznego czy społecznego. Przeciwstawili się celowości sztuki i odeszli od nałożonych zadań umoralniających czy utylitarnych. Wpisywali się w nurt przemian nowoczesnej sztuki europejskiej, promujący ludzką podmiotowość i jej dążenie do nieograniczonego, bezpośredniego uzewnętrzniania jej.
Prezentacja dokonań Grupy Pięciu poprzez specjalnie dobrane sekwencje dzieł ma na celu ukazanie kierunków rozwoju sztuki późnego okresu młodopolskiego i skłonić do zgłębiania zagadnień nurtujących młodych artystów działających równolegle z uznanymi za wybitne osobowości twórcami będącymi dzisiaj „wizytówką” Młodej Polski.
Kuratorka: Irena Buchenfeld
Gotyk w Karpatach
10.04–09.08.2026 r.
MNK Gmach Główny
Tematem wystawy są dzieła sztuki gotyku, powstałe w Europie Środkowej. Zaprezentujemy około stu obrazów oraz rzeźb z muzeów i kościołów z jedenastu krajów. Wystawę uzupełni dokumentacja fotograficzna tego, co nieprzenośne – malowideł ściennych i plastyki architektonicznej. Autorzy wystawy stawiają tezę, że Karpaty (podobnie jak wszystkie góry) nie dzieliły tylko łączyły. Były nie tylko obszarem przechodnim, korytarzem tranzytowym, lecz także samodzielnym regionem artystycznym, tzn. że na tym obszarze zachowana jest ciągłość rozwoju, jedne dzieła sztuki dają początek kolejnym. Poprzez odpowiednie zestawienie eksponatów pokazujemy, że po obu stronach gór działały te same warsztaty, dzieła sztuki przesyłane były z jednej strony Karpat na drugą, podobnie jak w obu kierunkach przenikały się nowe tendencje w sztuce (ujęcia formy, schematy ikonograficzne, konteksty funkcjonalne).
Kurator: dr Wojciech Marcinkowski
Współpraca: dr Štefan Valášek
Obywatelka Cepelia
Październik 2026 r.
MNK Gmach Główny
Wystawa będzie pierwszym, krytycznym i całościowym pokazem zróżnicowanej działalności Cepelii, obejmującym okres od jej powstania w 1949 roku do ustrojowej transformacji przełomu lat 80. i 90. Zaprezentujemy przedmioty zarówno z obszaru jej „ludowej”, jak i artystycznej wytwórczości, w tym w znacznej mierze wcześniej niepokazywane.
Kuratorzy: prof. Piotr Korduba IHS UAM, dr Anna Wiszniewska IS PAN
Kuszenie i ostrzeżenie
Listopad 2026 r.
MNK Gmach Główny
Wystawa opowiada o jednym z najstarszych motywów w historii sztuki – kuszeniu i ostrzeżeniu przed błędem. Artyści od wieków pokazują, jak człowiek mierzy się z własną słabością, lękiem i pokusą - od średniowiecznych wizji grzechu, przez doświadczenia wojen napoleońskich i XX-wiecznych katastrof.
Najważniejszym punktem odniesienia dla ekspozycji jest Boska komedia Dantego – ponadczasowy poemat, który stał się symbolem duchowej wędrówki, rozliczenia z własnymi winami i poszukiwania drogi wyjścia z ciemności. To właśnie przejście przez dantejskie zaświaty i obecne tam motywy staną się główną osią narracji wystawy.
Kurator: Światosław Lenartowicz
Szapocznikow. Osobista
20.03-23.08.2026 r.
MNK Gmach Główny, sala „Wybór kuratorski” w XX+XXI. Galerii Sztuki Polskiej
Brutalne formy prac Aliny Szapocznikow (poszarpane, zdeformowane sylwetki) oraz naturalizm jej odlewów z poliestru odznaczają się silną ekspresją. Rzeźbiarka zaczynała jednak od stylistyki właściwej socrealizmowi, interpretując ją całkowicie po swojemu. Z czasem bardzo daleko odeszła od socrealistycznej konwencji. Swoją twórczością przepracowywała bolesną pamięć o wydarzeniach lat wojny - była nastoletnią więźniarką obozów koncentracyjnych, straciła część bliskich w wyniku Holokaustu. Mimo tych dramatycznych doświadczeń, w swoich dziełach podkreślała zmysłowe i erotyczne aspekty ludzkiej egzystencji. W centrum twórczości Aliny Szapocznikow pozostaje ciało, które jest przekaźnikiem zarówno dramatycznych historii, jak i zmysłowej przyjemności. Ciało własne i ciało obce, twarz, z której jak w Zielniku można wyczytać całe spektrum emocji i głębię symboliki. Wystawa, mimo niemożności dotknięcia dzieł, ma stworzyć wrażenie cielesnej bliskości. Niewielka przestrzeń ekspozycji będzie paradoksalnie atutem tej wystawy - pozwoli na prawdziwie osobisty kontakt odbiorców z wrażliwością Szapocznikow.
Kuratorka: Agata Małodobry
Kolekcja dzieł artystów polskich Kijowskiej Narodowej Galerii Sztuki
14.05-18.10.2026 r.
Sala „Malarnia” w Galerii Sztuki Polskiej XIX w. w Sukiennicach
Prezentacja dzieł polskich artystów ze zbiorów Kijowskiej Narodowej Galerii Sztuki wpisuje się w problematykę działań Polski i Ukrainy na rzecz ochrony wspólnego dziedzictwa i silnych związków łączących oba kraje. Na wystawie będzie można zobaczyć dzieła m.in. Stefana Aleksandra Bakałowicza, Wilhelma Kotarbińskiego czy Aleksandra Orłowskiego.
Kuratorka: Beata Studziżba-Kubalska
Od Picassa do pikasiaków
Wrzesień 2026 r.
MNK Szołayscy
W lecie 1948 roku Pablo Picasso wziął udział w Światowym Kongresie Intelektualistów w Obronie Pokoju odbywającym się we Wrocławiu. Z tej okazji przywiózł do Polski kilkanaście talerzy ceramicznych, które następnie podarował do zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie. Jesienią 2026 roku Muzeum Narodowe w Krakowie pokaże sześć efektownych talerzy Picassa w towarzystwie polskiej ceramiki. Wystawa będzie wyjątkową okazją do przyglądnięcia się dziełom wielkiego Hiszpana skonfrontowanym z nowoczesną ceramiką fabryczną i pracami cenionych artystek i artystów ceramików.
Kuratorka: Bożena Kostuch
