W kamienicy Szołayskich rusza nowa wystawa czasowa prezentująca kolekcję ubiorów legendarnej „Mody Polskiej”. Ekspozycja obejmuje przekrój projektów od końca lat 60. aż po lata 90. XX wieku autorstwa Kaliny Paroll, Magdy Ignar oraz Jerzego Antkowiaka. Wśród eksponatów zwiedzający zobaczą m.in. inspirowane witrażami Wyspiańskiego jedwabne suknie z Milanówka, odważne, welurowe kreacje, słynne „kreacje kolejkowe” oraz „płaszcz z Mody Polskiej” – symbol luksusu w rzeczywistości PRL. Wystawa ukazująca bogactwo stylów oraz niezwykłą pomysłowość projektantów w walce z kryzysem gospodarczym lat 80., będzie dostępna dla zwiedzających od 19 czerwca 2026 roku do 13 czerwca 2027 roku.
Najwcześniejsza z pokazywanych sukni, zaprojektowana przez Kalinę Paroll w 1969 roku, emanuje subtelną elegancją. Projektantka połączyła gładką, aksamitną górę z gęsto plisowaną spódnicą. Kontrapunkt dla prostoty tego zestawienia stanowi bogaty, błyszczący, trójwymiarowy haft – fragment autentycznego zdobienia z okresu dwudziestolecia międzywojennego. Zabieg łączenia nowego ze starym należał do stałego repertuaru środków artystycznych projektantki. Kalina Paroll przez wiele była odpowiedziana za współpracę z zakładami jedwabniczymi w Milanówku, które funkcjonowały od 1924 roku, pierwotnie jako Centralna Doświadczalna Stacja Jedwabnicza. Po II wojnie światowej Stacja została upaństwowiona i przemianowana na Państwowe Centralne Zakłady Jedwabiu Naturalnego „Milanówek”. W milanowskiej „malarni” ręcznie malowano tkaniny wykorzystywane w kolekcjach „Mody Polskiej”. Charakter wzorów oraz ich rozmieszczenie projektanci ustalali wspólnie z zatrudnionymi tu na stałe malarkami. Efektem takiej współpracy są niezwykle efektowne realizacje, jak kreacja „Motyl”, inspirowana witrażami Stanisława Wyspiańskiego i Józefa Mehoffera, oraz zielona suknia wieczorowa z pejzażowym motywem stawu, łabędzi i gigantycznego motyla. Jednym z najciekawszych strojów jest zestaw inspirowany kulturą romską, złożony z falbaniastej spódnicy i obszernej bluzki z niezwykle szerokimi rękawami, uszyty z kuponów cieniowanego ręcznie jedwabiu.
Elegancję z nutą prowokacji reprezentują projekty Magdy Ignar. Jednym z najlepszych przykładów jest nienachalna suknia z czarnego weluru – pozornie „grzeczna”, sięgająca pod szyję, ale powyżej linii talii welur zastąpiono częściowo przejrzystą gazą, prowokująco odsłaniającą nagość lewej piersi.
Na wystawie znalazły się również wizytowe i wieczorowe kreacje Jerzego Antkowiaka – od klasycznych, w pożądanym przez klientów „Mody Polskiej” stylu dostojnej elegancji, aż po realizacje awangardowe, odzwierciedlające poczucie humoru projektanta i jego wielką miłość do teatru. Pokazujemy aż dwie propozycje kobiecych zestawów z lat 90. XX wieku z krótkimi spodniami zamiast spódnic: wizytowy, z zielonej wełny i szalony, zielono-złoty zestaw balowy. Krótkie spodnie w takim kontekście pojawiały się głównie na wybiegach, w kolekcjach największych projektantów.
Uwagę przyciągają także dwie wielkie i ciepłe spódnice projektu Jerzego Antkowiaka. Jedna z nich pochodzi z jubileuszowej kolekcji z 1983 roku. Były to czasy, kiedy polska gospodarka znalazła się w tak opłakanym stanie, że nawet „Moda Polska”, dla władz komunistycznych wizytówka sukcesu polskiego przemysłu odzieżowego, miała poważne problemy z zaopatrzeniem w stosowne tkaniny na potrzeby sezonowych kolekcji. Ciepłe zestawy z kolekcji z 1983 roku w „Polskiej Kronice Filmowej” określono jako „Kreacje kolejkowe. Ciepłe i da się wystać”.
Na wystawie nie mogło zabraknąć także „płaszcza z Mody Polskiej” – przedmiotu westchnień wielu Polek i symbolu dobrej jakości oraz luksusu w rzeczywistości PRL.
WYSTAWA „Moda Polska” w kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie
Miejsce: MNK Szołayscy
Otwarcie: 19.06.26 – 13.06.27
Godziny otwarcia:
poniedziałek: nieczynne
wtorek: 10:00-18:00
środa-niedziela: 10:00-16:00
Kuratorka: Joanna Regina Kowalska
